BOYUN AĞRISI & BOYUN FITIĞI

Boyun ağrısı, modern yaşam tarzıyla birlikte en sık karşılaşılan kas-iskelet sistemi problemlerinden biridir. Masa başında uzun süre oturmak, teknolojik cihazlara uzun süre eğilerek bakmak, stres ve duruş bozuklukları gibi birçok faktör boyun kaslarında gerginliğe ve omurga üzerindeki baskının artmasına neden olur. Bu durum, zamanla sadece kas kökenli ağrılara değil, daha ciddi yapısal bozukluklara da zemin hazırlar.

Boyun fıtığı ise, servikal omurlar (boyun omurları) arasında bulunan disklerin dış tabakasının yırtılarak içteki jelimsi maddenin dışarı çıkması ve çevresindeki sinir köklerine baskı yapması sonucu oluşur. Bu durum sadece boyun bölgesinde ağrıya değil, aynı zamanda kola yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve kas güçsüzlüğü gibi radiküler semptomlara da neden olabilir. Özellikle C5-C6 ve C6-C7 seviyeleri en sık etkilenen disklerdir.

Ne Yapılmalıdır?

Boyun ağrısı ve fıtığında ilk adım, ağrının nedeninin doğru şekilde tespit edilmesidir. Klinik muayene, MR veya BT gibi görüntüleme yöntemleriyle disk basısı, sinir sıkışması ya da kas spazmı gibi altta yatan faktörler değerlendirilmelidir. Hafif ve orta dereceli fıtıklarda cerrahi dışı tedavilerle oldukça başarılı sonuçlar alınabilir. Bu tedavi sürecinde en etkili yöntemlerden biri fizyoterapidir.

Fizyoterapi kapsamında; manuel terapi, postür düzeltici egzersizler, servikal traksiyon, elektroterapi uygulamaları (TENS, ultrason), germe ve güçlendirme egzersizleri uygulanır. Özellikle boyun çevresindeki destekleyici kas gruplarının kuvvetlendirilmesi, diske binen yükün azalmasını sağlar. Ayrıca ağrının azalmasına bağlı olarak hastanın hareket kabiliyeti artar ve yaşam kalitesi yükselir. Gerekli durumlarda bireye özel ev egzersiz programları da oluşturulmalıdır.

Nelere Dikkat Edilmelidir?

Boyun ağrısı ve fıtığı olan bireylerin dikkat etmesi gereken en temel nokta, boyun pozisyonunun korunmasıdır. Özellikle masa başı çalışanlar için monitör yüksekliği, oturma pozisyonu ve sandalye desteği oldukça kritiktir. Telefonla uzun süre konuşurken başı yana eğmek ya da yastıkla boyna uygun destek sağlamadan uyumak, şikâyetlerin şiddetlenmesine neden olabilir. Ergonomik önlemler, tedavi sürecinin başarısını doğrudan etkiler.

Ayrıca ağır yük kaldırmaktan kaçınılmalı, ani ve sert boyun hareketlerinden uzak durulmalıdır. Boyunluk gibi pasif desteklerin uzun süreli kullanımı önerilmez, çünkü kasları zayıflatabilir. Düzenli egzersiz alışkanlığı edinmek, fiziksel aktiviteyi artırmak ve stresten uzak durmak hem boyun fıtığı riskini azaltır hem de tedavi sonrası tekrarını önlemeye yardımcı olur. Sürekli tekrarlayan ağrılar varsa mutlaka uzman bir fizyoterapist ile sürecin takibi yapılmalıdır.


Kaynak:

Childs JD, Cleland JA, Elliott JM, et al. Neck Pain: Clinical Practice Guidelines Linked to the International Classification of Functioning, Disability, and Health. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2008;38(9):A1-A34. doi:10.2519/jospt.2008.0303